Wróć do indeksu interpretacji

Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.460.2026.2.JKU

ID Eureka: 703377

0112-KDIL1-1.4012.460.2026.2.JKU

Kategoria
Interpretacja indywidualna
Autorzy
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status zrodla
Aktualna
Data publikacji
3 sierpnia 2026
Data wydania
3 sierpnia 2026

Podsumowanie

Organ uznał stanowisko Gminy w zakresie prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur dokumentujących zakupy związane z projektem za **prawidłowe**. Inwestycja dotyczy odbudowy oczyszczalni ścieków i infrastruktury towarzyszącej, a jej rezultaty będą wykorzystywane przez Gminę (przez Zakład Usług Komunalnych) do czynności zarówno związanych z działalnością gospodarczą (odpłatne dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków na podstawie umów cywilnoprawnych), jak i innych zadań publicznych niepodlegających VAT. Wskazano brak możliwości przypisania zakupów/VAT naliczonego w całości lub części do działalności gospodarczej i poza nią, ale jednocześnie nie wystąpi wykorzystanie do czynności zwolnionych z VAT. W konsekwencji Gmina ma prawo do odliczenia w trybie przewidzianym w **§ 3 pkt 4** rozporządzenia Ministra Finansów z 17.12.2015 r. (dla sytuacji braku możliwości wyodrębnienia). Dla kwalifikacji kosztów drogi dojazdowej organ wskazał, że stanowi ona element robót związanych z odbudową sieci wodociągowej, więc jest ujmowana w ramach odpowiedniego etapu/faktury z inwestycji. Praktycznie: Gmina może odliczać VAT naliczony od wydatków projektu zgodnie z zastosowaną proporcją/zasadą z § 3 pkt 4, bez konieczności osobnego przypisywania VAT do działalności gospodarczej i niegospodarczej. Interpretacja chroni przy zachowaniu tożsamego stanu sprawy; w razie istotnej zmiany okoliczności traci aktualność.

AnyLawyer Pro

Odblokuj pełną analizę tej interpretacji

Pracuj z dokumentami w AnyLawyer: szybkie podsumowania, cytaty i analiza wspierana przez AI w jednym miejscu.

Teza

Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją projektu.

Powiązane interpretacje

Tresc

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 26 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją projektu. Uzupełnili go Państwo pismem z 3 lipca 2026 r. (wpływ 3 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina będzie realizowała projekt pn. „(...)”.

Okres realizacji projektu: 2026-2028 r.

Dofinansowanie zostało przyznane w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, (…).

Opis projektu

Projekt dotyczy odbudowy oczyszczalni ścieków w A, uszkodzonej w wyniku przejścia fali powodziowej spowodowanej intensywnymi opadami deszczu.

Zakres projektu obejmuje:

· odbudowę krat wstępnych, umożliwiających wstępne oczyszczenie mechaniczne dopływających ścieków w celu zabezpieczenia pomp przepompowni przed uszkodzeniem wraz z możliwością odcięcia dopływu wód do oczyszczalni w sytuacjach awaryjnych,

· odbudowę przepompowni ścieków umożliwiającej płynne rozładowywanie ścieków dopływających do oczyszczalni i przywracającej wydajność pompowni do wymagań zlewni,

· odbudowę oczyszczalni mechanicznej zabezpieczającej przed przedostawaniem się zanieczyszczeń mechanicznych do części biologicznej i chroniącej przed zakłóceniem jej pracy,

· obudowę infrastruktury towarzyszącej umożliwiającej rozruch i eksploatację elementów oczyszczalni,

· odbudowę terenu wokół oczyszczali ścieków wraz z placami dojazdowymi,

· odbudowę drogi dojazdowej do oczyszczalni ścieków w nawierzchni mineralno-bitumicznej z odwodnieniem,

· odbudowę sieci wodociągowej na cele przeciwpożarowe dla obiektu oczyszczalni ścieków.

Główną grupą docelową przedmiotowego projektu są mieszkańcy Gminy będący bezpośrednimi użytkownikami systemu kanalizacji sanitarnej odprowadzającej nieczystości ciekłe do odbudowywanej w ramach projektu oczyszczalni ścieków. Beneficjentem skutków wdrożonego projektu będą nie tylko ludzie, ale też lokalne środowisko naturalne, w szczególności stan wód powierzchniowych i podziemnych, gdyż odbudowa uszkodzonej infrastruktury w postaci oczyszczalni ścieków w A przyczyni się do zmniejszenia zanieczyszczeń biogennych trafiających do wód.

Wnioskodawcą dla projektu jest Gmina – jednostka samorządu terytorialnego, posiadająca osobowość prawną, działająca na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, z późniejszymi zmianami oraz własnego statutu.

Odbudowana infrastruktura wykorzystywana będzie przez Gminę (za pośrednictwem Zakładu Usług Komunalnych) w celach związanych z prowadzeniem gospodarki wodno-ściekowej.

Nie przewiduje się zmian organizacyjnych i prawnych, które mogłyby skutkować zmianą własności projektu, bądź też zmianą zarządzającego projektem. Wnioskodawca – Gmina posiada zdolność organizacyjną i finansową do przeprowadzenia tego przedsięwzięcia, jest też zdolny do zachowania trwałości produktów oraz osiągniętych rezultatów projektu. Nadzór nad właściwym użytkowaniem i wykorzystywaniem przedmiotu przedsięwzięcia pełnić będzie Wójt Gminy, a za utrzymanie odbudowanego systemu w dłuższej perspektywie czasowej odpowiedzialny będzie ZUK. Jest to jednostka organizacyjna Gminy, prowadząca działalność między innymi w zakresie: świadczenia usług odbioru i oczyszczania ścieków od gospodarstw domowych, osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych, nie posiadających osobowości prawnej, realizacji dostaw wody, a także eksploatacji i konserwacji oraz remontów urządzeń oczyszczalni ścieków, sieci kanalizacyjnej, sieci wodociągowej. ZUK posiada kadry o wystarczających kwalifikacjach dla zapewnienia funkcjonowania zrealizowanego projektu w fazie operacyjnej. Bieżącą działalnością ZUK zarządza Kierownik, który zawiera umowy cywilno-prawne w imieniu Gminy, w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa przez Wójta Gminy.

Komórki, składające się na strukturę organizacyjną ZUK to: organizacyjno-finansowa, eksploatacyjno-konserwatorska oraz usługowo-transportowa. Organizację wewnętrzną ZUK określa regulamin, nadawany przez Kierownika. Ogół działalności ZUK jest finansowany z przychodów własnych.

Źródłami przychodów ZUK są m.in.: wpłaty z tytułu odbioru ścieków do oczyszczalni, czy inne wpłaty za świadczone usługi. ZUK użytkuje nieodpłatnie środki trwałe, będące mieniem komunalnym, którymi rozporządza w ramach swojej bieżącej działalności zgodnie z ich przeznaczeniem.

Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

Zakład Usług Komunalnych jest jednostką organizacyjną Gminy działającą w formie zakładu budżetowego.

Na fakturach dokumentujących zakup towarów i usług związanych z realizacją projektu jako nabywca będzie widniała Gmina.

Ww. inwestycja służyć będzie realizacji zadań publicznoprawnych gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 662).

Towary i usługi dotyczące odbudowy oczyszczali ścieków w A są wydatkami mieszanymi, tj. związane są jednocześnie z działalnością gospodarczą i statutową. Oczyszczalnia ścieków obsługuje również inne jednostki wewnętrzne gminy z tą Gminą scentralizowane.

Nie istnieje możliwość przypisania dokonywanych w ramach realizacji projektu zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności gospodarczej i działalności innej niż gospodarcza.

Uzupełnienie wniosku

  1. Gmina w ramach realizowanej inwestycji będzie nabywała towary i usługi, które będą wykorzystywane przez Gminę wraz z jej jednostkami organizacyjnymi do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych mieszkańcom za odpłatnością na podstawie umów cywilnoprawnych oraz innej niż działalność gospodarcza, tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych za odpłatnością do własnych jednostek scentralizowanych z Gminą, realizując zadania publiczne.

  2. Nie istnieje możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu.

  3. Towary i usługi zakupione w ramach realizacji ww. inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Towary i usługi zakupione w ramach realizacji inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych.

Nie istnieje możliwość przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów działalności.

  1. Towary i usługi zakupione w ramach realizacji ww. inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych mieszkańcom za odpłatnością na podstawie umów cywilnoprawnych, oraz niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem, tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych za odpłatnością do własnych jednostek scentralizowanych z Gminą.

Przedmiotem projektu jest m.in. odbudowa sieci wodociągowej wraz z odbudową drogi dla potrzeb oczyszczalni ścieków.

Trasa sieci wodociągowej przebiega w drodze dojazdowej do oczyszczalni. Zatem odtworzona droga stanowi jeden z elementów robót budowlanych dotyczący odbudowy sieci wodociągowej.

  1. Zamierzają Państwo dokonywać odliczenia podatku VAT od wydatków w zakresie „(...)” na podstawie par. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999).

  2. Dla każdego z etapów wskazanych w odpowiedzi nr 8 wystawione zostaną odrębne faktury.

Odtworzona droga stanowi jeden z elementów robót budowlanych dotyczący odbudowy sieci wodociągowej, zatem jej koszty będą ujęte w fakturze razem z odbudową sieci wodociągowej (etap I).

  1. W przypadku jednej faktury dla danego etapu wskazanego w odpowiedzi nr 8, będą Państwo w stanie wyodrębnić wydatki dotyczące poszczególnych elementów infrastruktury na podstawie protokołów odbioru.

  2. Realizacja inwestycji będzie odbywała się etapami.

I etap – Odbudowa sieci wodociągowej:

· odbudowa drogi dojazdowej do oczyszczalni ścieków w nawierzchni mineralno-bitumicznej z odwodnieniem,

· odbudowa sieci wodociągowej na cele przeciwpożarowe dla obiektu oczyszczalni ścieków.

II etap – Odbudowa oczyszczalni ścieków:

· odbudowa krat wstępnych, umożliwiających wstępne oczyszczenie mechaniczne dopływających ścieków w celu zabezpieczenia pomp przepompowni przed uszkodzeniem wraz z możliwością odcięcia dopływu wód do oczyszczalni w sytuacjach awaryjnych,

· odbudowa przepompowni ścieków umożliwiającej płynne rozładowywanie ścieków dopływających do oczyszczalni i przywracającej wydajność pompowni do wymagań zlewni,

· odbudowa oczyszczalni mechanicznej zabezpieczającej przed przedostawaniem się zanieczyszczeń mechanicznych do części biologicznej i chroniącej przed zakłóceniem jej pracy,

· obudowa infrastruktury towarzyszącej umożliwiającej rozruch i eksploatację elementów oczyszczalni.

· odbudowa terenu wokół oczyszczali ścieków wraz z placami dojazdowymi.

Dla każdego z etapów wystawione zostaną odrębne faktury.

  1. Drogę dojazdową wykonywał będzie ten sam podmiot, który wystawi fakturę na odbudowę sieci wodociągowej (etap I, Ad.8).

  2. Gmina odrębnie przeprowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego dla I i II etapu, wskazanego w odpowiedzi nr 8, celem wyboru wykonawcy robót.

Na tym etapie Gmina nie może odpowiedzieć, czy inwestycję w całości będzie wykonywał jeden wykonawca.

  1. Droga do oczyszczalni ścieków jest droga wewnętrzną, stanowiącą własność Gminy, nie jest drogą publiczną w myśl ustawy o drogach publicznych.

Jest drogą ogólnodostępną i nieodpłatną dla wszystkich uczestników, jest dopuszczoną do ruchu.

Odbudowa drogi jest bezwzględnym i koniecznym warunkiem funkcjonowania oczyszczalni ścieków.

Pytanie

Czy Gmina będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją projektu pn. „(...)”?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie, wydatki związane z odbudową infrastruktury wod-kan w A poprzez odbudowę (...), są wydatkami mieszanymi, tj. związane jednocześnie z działalności gospodarczą i statutową. Nie istnieje możliwość przypisania dokonywanych w ramach realizacji tego przedsięwzięcia zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności gospodarczej i działalności innej niż gospodarcza.

W tym przypadku Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu sposobu określenia proporcji obliczonego dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej zakupione towary i usługi (prewskaźnik ZUK).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z cytowanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Wyrażoną w ww. art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a i następnych ustawy.

Zgodnie z tym przepisem:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do art. 86 ust. 2b ustawy:

Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

  1. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

  2. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

  1. średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;

  2. średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;

  3. roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;

  4. średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

W myśl art. 86 ust. 2d ustawy:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.

Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.

Stosownie do art. 86 ust. 2h ustawy:

W przypadku, gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

Na podstawie powyższej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Rozporządzenie:

  1. określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;

  2. wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.

Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

W myśl § 2 pkt 8 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:

a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,

b) jednostkę budżetową,

c) zakład budżetowy.

Stosownie § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia:

Urzędem obsługującym jednostkę samorządu terytorialnego jest urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, działający w formie samorządowej jednostki budżetowej.

Zgodnie z § 2 pkt 6 cyt. rozporządzenia:

Przez jednostkę budżetową rozumie się utworzoną przez jednostkę samorządu terytorialnego, samorządową jednostkę budżetową.

Stosownie do § 2 pkt 7 ww. rozporządzenia:

Zakładem budżetowym jest, utworzony przez jednostkę samorządu terytorialnego, samorządowy zakład budżetowy.

W myśl do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.

Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla poszczególnych jednostek organizacyjnych. Powyższe rozporządzenie wprowadza wzory, według których wyznaczane są sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Metody te mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą podatku od towarów i usług.

Stosownie do § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia:

Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku zakładu budżetowego sposób ustalony według wzoru:

X = A x 100 / P

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

X – proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,

A – roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez zakład budżetowy, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności

gospodarczej,

P – przychody wykonane zakładu budżetowego.

Zgodnie z § 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia:

Przez obrót rozumie się podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:

a) dokonywanych przez podatników:

- odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,

- odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,

- eksportu towarów,

- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju.

W myśl § 2 pkt 11 ww. rozporządzenia:

Przez przychody wykonane zakładu budżetowego – rozumie się przychody zakładu budżetowego w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, w tym dotacje przekazane temu zakładowi z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty dotacji, które zostały zwrócone, wynikające ze sprawozdania z wykonania planu finansowego, z których zakład ten pokrywał koszty swojej działalności wykonując przypisane mu zadania jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem odsetek od środków na rachunkach bankowych zaliczonych do przychodów z mienia tego zakładu budżetowego oraz odszkodowań należnych temu zakładowi innych niż odszkodowania stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.

Stosownie do § 3 ust. 5 rozporządzenia:

Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:

  1. dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego – używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;

  2. transakcji dotyczących:

a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,

b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Zauważyć również należy, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, na którą przepisy nakładają realizację określonych zadań i która realizuje te zadania przy pomocy swoich jednostek organizacyjnych, uzasadnione jest – pomimo że podatnikiem podatku VAT jest Gmina – wyliczenie kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o sposoby określania proporcji ustalone odrębnie dla wskazanych jednostek organizacyjnych, które wykorzystują majątek powstały w ramach konkretnej inwestycji.

Ponadto należy wskazać, że wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 90 ustawy.

Na mocy art. 90 ust. 10 ustawy:

W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:

  1. przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;

  2. nie przekroczyła 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

Zgodnie z art. 90 ust. 10a ustawy:

W przypadku jednostki samorządu terytorialnego proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Przepisy ust. 3-6 i 8-10 stosuje się odpowiednio.

Stosownie do art. 90 ust. 10b ustawy:

Przez jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 10a, rozumie się:

  1. utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy;

  2. urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.

Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Zgodnie z tą normą, w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

Podkreślenia wymaga, że dla stwierdzenia, czy działalność lub transakcja stanowią „cele inne niż związane z działalnością gospodarczą” znaczenie ma, czy mieszczą się one w przedmiocie działalności danej jednostki.

Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne, rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).

Zatem Gmina wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika.

Należy podkreślić, że z uwagi na swą specyfikę jednostki samorządu terytorialnego nie są podmiotami zrównanymi z komercyjnymi przedsiębiorcami. Powyższe wynika chociażby z racji uprzywilejowania tych jednostek poprzez treść art. 15 ust. 6 ustawy nieuznawania ich za podatnika w określonych okolicznościach, tj. w przypadku działania w charakterze organu władzy publicznej, którego przymiotu komercyjny przedsiębiorca nie posiada i którego działalność, co do zasady, jest opodatkowana w całości. Z tego też względu rozpatrując w zakresie podatku kwestie uprawnień i obowiązków podmiotów, takich jak jednostki samorządu terytorialnego, należy mieć na względzie okoliczność, że podmioty te – co do zasady – w odniesieniu do niektórych czynności występują jako organ władzy publicznej i nie są uznawane za podatników.

Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy (…).

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że gmina działa w charakterze podatnika podatku VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

W analizowanej sprawie konieczne jest odwołanie się do przepisów tzw. ustawy centralizacyjnej, tj. ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 280), którą we wniosku nazywają Państwo Specustawą.

Na mocy art. 3 ustawy centralizacyjnej:

Jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana do podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017 r.

W myśl art. 2 pkt 1 ustawy centralizacyjnej:

Ilekroć w ustawie jest mowa o jednostce organizacyjnej – rozumie się przez to:

a) utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy,

b) urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.

Zgodnie z art. 4 ustawy centralizacyjnej:

Jednostka samorządu terytorialnego, której jednostki organizacyjne rozliczały się jako odrębni podatnicy, wstępuje z dniem podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi we wszystkie przewidziane w przepisach dotyczących podatku prawa i obowiązki jednostek organizacyjnych.

Podatnikiem podatku VAT dla wszelkich czynności jest gmina. Wszystkie czynności wykonywane przez jednostki organizacyjne gminy na rzecz osób trzecich powinny być więc rozliczane przez gminę, która je utworzyła, a czynności dokonywane w ramach tych jednostek mają charakter wewnętrzny.

Oznacza to, że przy scentralizowanym modelu rozliczeń świadczenie jakichkolwiek czynności pomiędzy urzędem gminy, jednostkami budżetowymi i zakładami budżetowymi tej samej gminy a gminą staje się świadczeniem wewnętrznym niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT.

Z opisu sprawy wynika, że:

· Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

· Gmina będzie realizowała projekt pn. „(…)”, projekt dotyczy odbudowy oczyszczalni ścieków w A, uszkodzonej w wyniku przejścia fali powodziowej spowodowanej intensywnymi opadami deszczu.

· Dofinansowanie zostało przyznane w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, (…), okres realizacji projektu: 2026-2028 rok.

· Główną grupą docelową przedmiotowego projektu są mieszkańcy Gminy będący bezpośrednimi użytkownikami systemu kanalizacji sanitarnej odprowadzającej nieczystości ciekłe do odbudowywanej w ramach projektu oczyszczalni ścieków. Beneficjentem skutków wdrożonego projektu będą nie tylko ludzie, ale też lokalne środowisko naturalne, w szczególności stan wód powierzchniowych i podziemnych, gdyż odbudowa uszkodzonej infrastruktury w postaci oczyszczalni ścieków w A przyczyni się do zmniejszenia zanieczyszczeń biogennych trafiających do wód.

· Odbudowana infrastruktura wykorzystywana będzie przez Gminę (za pośrednictwem Zakładu Usług Komunalnych) w celach, związanych z prowadzeniem gospodarki wodno-ściekowej.

· utrzymanie odbudowanego systemu w dłuższej perspektywie czasowej odpowiedzialny będzie ZUK. Jest to jednostka organizacyjna Gminy, prowadząca działalność między innymi w zakresie: świadczenia usług odbioru i oczyszczania ścieków od gospodarstw domowych, osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych, nie posiadających osobowości prawnej, realizacji dostaw wody, a także eksploatacji i konserwacji oraz remontów urządzeń oczyszczalni ścieków, sieci kanalizacyjnej, sieci wodociągowej. ZUK posiada kadry o wystarczających kwalifikacjach dla zapewnienia funkcjonowania zrealizowanego projektu w fazie operacyjnej. Bieżącą działalnością ZUK zarządza Kierownik, który zawiera umowy cywilno-prawne w imieniu Gminy, w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa przez Wójta Gminy.

· Komórki, składające się na strukturę organizacyjną ZUK to: organizacyjno-finansowa, eksploatacyjno-konserwatorska oraz usługowo-transportowa. Organizację wewnętrzną ZUK określa regulamin, nadawany przez Kierownika. Ogół działalności ZUK jest finansowany z przychodów własnych.

· Źródłami przychodów ZUK są m.in.: wpłaty z tytułu odbioru ścieków do oczyszczalni, czy inne wpłaty za świadczone usługi. ZUK użytkuje nieodpłatnie środki trwałe, będące mieniem komunalnym, którymi rozporządza w ramach swojej bieżącej działalności zgodnie z ich przeznaczeniem.

· Zakład Usług Komunalnych jest jednostką organizacyjną Gminy działającą w formie zakładu budżetowego.

· Na fakturach dokumentujących zakup towarów i usług związanych z realizacją projektu jako nabywca będzie widniała Gmina.

· Ww. inwestycja służyć będzie realizacji zadań publicznoprawnych gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym.

· Towary i usługi dotyczące odbudowy oczyszczali ścieków w A są wydatkami mieszanymi, tj. związane jednocześnie z działalnością gospodarczą i statutową. Oczyszczalnia ścieków obsługuje również inne jednostki wewnętrzne gminy z tą gminą scentralizowane.

· Nie istnieje możliwość przypisania dokonywanych w ramach realizacji projektu zakupów do poszczególnych rodzajów działalności tj. działalności gospodarczej i działalności innej niż gospodarcza.

· Gmina w ramach realizowanej inwestycji będzie nabywała towary i usługi, które będą wykorzystywane przez Gminę wraz z jej jednostkami organizacyjnymi do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych mieszkańcom za odpłatnością na podstawie umów cywilnoprawnych oraz innej niż działalność gospodarcza tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych za odpłatnością do własnych jednostek scentralizowanych z Gminą, realizując zadania publiczne.

· Nie istnieje możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu.

· Towary i usługi zakupione w ramach realizacji ww. inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

· Towary i usługi zakupione w ramach realizacji inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych.

· Nie istnieje możliwość przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów działalności.

· Towary i usługi zakupione w ramach realizacji ww. inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych mieszkańcom za odpłatnością na podstawie umów cywilnoprawnych, oraz niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych za odpłatnością do własnych jednostek scentralizowanych z Gminą.

· Przedmiotem projektu jest m.in. odbudowa sieci wodociągowej wraz z odbudową drogi dla potrzeb oczyszczalni ścieków.

· Trasa sieci wodociągowej przebiega w drodze dojazdowej do oczyszczalni. Zatem odtworzona droga stanowi jeden z elementów robót budowlanych dotyczący odbudowy sieci wodociągowej.

· Gmina zamierza dokonywać odliczenia podatku VAT od wydatków w zakresie „(...)” na podstawie par. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999).

· Dla każdego z etapów wskazanych wystawione zostaną odrębne faktury.

· Odtworzona droga stanowi jeden z elementów robót budowlanych dotyczący odbudowy sieci wodociągowej, zatem jej koszty będą ujęte w fakturze razem z odbudową sieci wodociągowej (etap I).

· W przypadku jednej faktury dla danego etapu, Gmina będziemy w stanie wyodrębnić wydatki dotyczące poszczególnych elementów infrastruktury na podstawie protokołów odbioru.

· Realizacja inwestycji będzie odbywała się etapami.

· Dla każdego z etapów wystawione zostaną odrębne faktury.

· Drogę dojazdową wykonywał będzie ten sam podmiot, który wystawi fakturę na odbudowę sieci wodociągowe.

· Gmina odrębnie przeprowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego dla I i II etapu, celem wyboru wykonawcy robót.

· Droga do oczyszczalni ścieków jest droga wewnętrzną, stanowiącą własność Gminy, nie jest drogą publiczną w myśl ustawy o drogach publicznych. Jest drogą ogólnodostępną i nieodpłatną dla wszystkich uczestników, jest dopuszczoną do ruchu.

· Odbudowa drogi jest bezwzględnym i koniecznym warunkiem funkcjonowania oczyszczalni ścieków.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją projektu pn. „(...)”.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego w pierwszej kolejności podatnik winien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Oznacza to, że Wnioskodawca zobowiązany jest do wyodrębnienia takiej części podatku naliczonego, którą można przypisać prowadzonej działalności gospodarczej.

Państwa wnioskiem objęte są wydatki związane z odbudową oczyszczalni ścieków w A, uszkodzonej w wyniku przejścia fali powodziowej spowodowanej intensywnymi opadami deszczu. Gmina w ramach realizowanej inwestycji będzie nabywała towary i usługi, które będą wykorzystywane przez Gminę wraz z jej jednostkami organizacyjnymi do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych mieszkańcom za odpłatnością na podstawie umów cywilnoprawnych oraz innej niż działalność gospodarcza, tj. dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków komunalnych za odpłatnością do własnych jednostek scentralizowanych z Gminą, realizując zadania publiczne. Towary i usługi zakupione w ramach realizacji ww. inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Towary i usługi zakupione w ramach realizacji inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych. Jak wskazali Państwo we wniosku, nie istnieje możliwość przypisania dokonywanych w ramach realizacji projektu zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności gospodarczej i działalności innej niż gospodarcza.

Zatem przy odliczaniu podatku naliczonego od wydatków związanych z odbudową oczyszczalni ścieków w A, uszkodzonej w wyniku przejścia fali powodziowej spowodowanej intensywnymi opadami deszczu, w pierwszej kolejności powinny znaleźć odpowiednie zastosowanie regulacje art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

W tym miejscu należy podkreślić, że – zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia – w przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w przypadku nabycia towarów i usług w związku z realizacją inwestycji, które będą wykorzystywane przez jednostkę organizacyjną Gminy – Zakład Usług Komunalnych – do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych podatkiem VAT) oraz do czynności pozostających poza działalnością gospodarczą (czynności niepodlegające VAT), Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu sposobu określenia proporcji obliczonego dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej zakupione towary i usługi, czyli przy pomocy prewspółczynnika obliczonego do zakładu.

Podsumowanie

Gmina będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją projektu pn. „(…)”, przy zastosowaniu sposobu określenia proporcji obliczonego dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej zakupione towary i usługi. Prawo do odliczenia będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych z art. 88 ustawy.

Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym, Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;

  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

  3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.