0111-KDIB3-1.4012.360.2026.3.ICZ

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług, w kwestii objętej:

- pytaniem nr 1 - jest nieprawidłowe,

- pytaniem nr 2 - jest nieprawidłowe,

- pytaniem nr 3 - jest w części prawidłowe, w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 2 czerwca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

X Sp. z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) posiada siedzibę oraz stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Spółka jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług.

Przedmiotem działalności Spółki jest w szczególności sprzedaż (…) na rynku krajowym i zagranicznym, jak również świadczenie kompleksowych usług (…).

Spółka jest właścicielem dwóch budynków, na dachach których zostały zamontowane instalacje fotowoltaiczne (dalej: „Instalacje”). Instalacje te funkcjonują w ramach dwóch odrębnych punktów poboru energii i są rozliczane niezależnie. Łączna moc poszczególnych Instalacji wynosi odpowiednio 38,595 kW oraz 31,16 kW. Instalacje te zostały zakwalifikowane - zgodnie z zaświadczeniami o przyłączeniu wydanymi przez przedsiębiorstwo energetyczne - jako mikroinstalacje prosumenta energii odnawialnej.

Spółka posiada status prosumenta energii odnawialnej i rozlicza energię elektryczną w systemie net-billing na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym.

Energia elektryczna wytwarzana w Instalacjach jest w pierwszej kolejności wykorzystywana na potrzeby własne Spółki, tj. do zasilania budynków, na których Instalacje są zlokalizowane. W przypadku niedoboru energii Spółka nabywa energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej. Natomiast w przypadku nadwyżek produkcji energii (tj. gdy ilość energii wytworzonej przekracza bieżące zużycie), energia ta jest wprowadzana do sieci elektroenergetycznej.

W związku z rozliczeniami w systemie net-billing, przedsiębiorstwo energetyczne prowadzi dla Spółki konto prosumenckie, na którym ewidencjonowane są ilości oraz wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci oraz pobranej z sieci. Na koncie tym ujmowana jest również wartość środków przypisanych Spółce z tytułu energii wprowadzonej do sieci, określana jako tzw. „depozyt prosumencki”.

Depozyt prosumencki ma charakter rozliczeniowy i służy wyłącznie pokrywaniu zobowiązań Spółki z tytułu zakupu energii elektrycznej od przedsiębiorstwa energetycznego. Środki zgromadzone na depozycie nie podlegają swobodnej dyspozycji Spółki.

W systemie net-billing rozliczenie energii odbywa się w oparciu o wartości energii wprowadzonej do sieci oraz energii z niej pobranej. Wartość energii wprowadzonej do sieci w danym okresie rozliczeniowym ustalana jest jako suma godzinowych sald ujemnych, stanowiących iloczyn ilości energii (kWh) oraz ceny jednostkowej określonej zgodnie z zasadami stosowanymi przez przedsiębiorstwo energetyczne.

Wartość energii ustalana jako suma godzinowych sald ujemnych ma charakter jedynie techniczny i tymczasowy, gdyż nie odzwierciedla ostatecznego wynagrodzenia należnego Spółce, które może ulec zmianie w wyniku niewykorzystania depozytu lub jego częściowego umorzenia.

Wnioskodawca podkreśla, że środki ewidencjonowane na depozycie prosumenckim nie stanowią środków pieniężnych należnych Spółce w sposób definitywny w momencie ich przypisania. Możliwość ich wykorzystania jest ograniczona zarówno co do celu (wyłącznie na pokrycie zobowiązań wobec sprzedawcy energii), jak i w czasie (12 miesięcy), a ich ostateczna wartość ekonomiczna dla Spółki zależy od przyszłego poziomu zużycia energii.

W konsekwencji część środków zgromadzonych na depozycie prosumenckim nie zostaje przez Spółkę wykorzystana ani otrzymana i ulega umorzeniu, co oznacza, że nie prowadzi do uzyskania przez Spółkę jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego.

Tym samym wartość energii wprowadzonej do sieci nie jest tożsama z wartością wynagrodzenia faktycznie uzyskanego przez Spółkę.

Rozliczenia pomiędzy Spółką a przedsiębiorstwem energetycznym przebiegają w następujący sposób:

Przypadek 1

W sytuacji, gdy w danym okresie rozliczeniowym wartość energii pobranej z sieci jest równa lub wyższa od wartości energii wprowadzonej do sieci, dochodzi do pełnego rozliczenia wartości energii wprowadzonej do sieci poprzez pomniejszenie zobowiązania Spółki wobec przedsiębiorstwa energetycznego o wartość depozytu prosumenckiego (tj. wartość sumy godzinowych sald ujemnych).

Przypadek 2

W sytuacji, gdy wartość energii wprowadzonej do sieci przewyższa wartość energii pobranej, dochodzi jedynie do częściowego rozliczenia depozytu prosumenckiego. Pozostała część środków pozostaje na koncie prosumenckim jako tzw. depozyt energii po rozliczeniu i może podlegać wykorzystaniu w kolejnych okresach rozliczeniowych na pokrycie zobowiązań Spółki z tytułu zakupu energii.

Przypadek 3

Środki zgromadzone na depozycie prosumenckim mogą być wykorzystane w okresie 12 miesięcy od dnia ich przypisania. Po upływie tego okresu:

- część środków (do 20% wartości depozytu przypisanego w danym miesiącu) podlega zwrotowi na rzecz Spółki,

- pozostała, niewykorzystana część środków ulega umorzeniu.

W praktyce działalności Spółki występują sytuacje, w których ilość energii wytwarzanej przez Instalacje przewyższa ilość energii pobieranej z sieci, co skutkuje powstawaniem nadwyżek na depozycie prosumenckim, które nie są w pełni wykorzystywane w przewidzianym okresie i podlegają częściowemu umorzeniu.

Pismem z 2 czerwca 2026 r. uzupełnili Państwo opis sprawy i wyjaśnili w następujący sposób:

1. Czy są Państwo prosumentem energii odnawialnej, o którym mowa w art. 2 pkt 27a w ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 68 ze zm., dalej jako: „OZE”)?

Tak, jesteśmy prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii dla obu punktów poboru.

2. Kiedy zawarli Państwo umowę z przedsiębiorstwem energetycznym? Proszę podać datę.

Dla jednego punktu poboru energii (..) numer …umowę zawarliśmy … 2009 roku, a dla drugiego punktu poboru (…) numer ….. umowa została zawarta w dniu …..2015 roku.

3. W jaki sposób umowa zawarta pomiędzy Państwem a przedsiębiorstwem energetycznym reguluje kwestię wzajemnych rozliczeń, tj.:

a) kiedy i na jakich zasadach, w jakich terminach następuje wzajemne potrącenie/kompensata należności, np. czy są to terminy miesięczne, jak ustalana jest wartość depozytu prosumenckiego?

Rozliczenie energii odbywa się w cyklu miesięcznym. Kompensata energii wprowadzonej do sieci odbywa się automatycznie na rozliczeniu za dany cykl odczytowy. Koszt energii pobieranej z sieci wynika z zawartej umowy i taryfy przedsiębiorstwa energetycznego. Stawkę energii pobieranej określa się na podstawie Rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej. Stawki publikowane są przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (…).

Depozyt powstaje tylko w sytuacji, gdy wartość energii wprowadzonej do sieci przewyższa kwotowo ilość energii pobranej z sieci. Niewykorzystana w danym cyklu kwota za energię wprowadzoną trafia do depozytu.

4. Czy w ww. umowie uregulowane zostały kwestie odnośnie wystawiania faktur przez Państwa i przedsiębiorstwo energetyczne, jakie określono terminy na wystawienie faktury, za jakie okresy wystawiane są faktury?

Umowa wskazuje tylko cykl odczytowy. Nie określa terminów na wystawianie faktur ani przez przedsiębiorstwo energetyczne ani przez nas.

5. Od kiedy są Państwo prosumentem energii odnawialnej, w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1361 ze zm.)? Kiedy Państwo po raz pierwszy wprowadzili energię do sieci, proszę podać datę?

Status prosumenta energii odnawialnej oraz pierwsze wprowadzenie energii elektrycznej do sieci nastąpiło dnia 12.01.2024 r. (….) i 19.04.2024 r. (instalacja o …..).

6. Czy z umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym wynika, że dostawa wyprodukowanej przez Państwa energii elektrycznej (sprzedaż energii/oddanie nadwyżki) rozliczana jest i będzie w okresach rozliczeniowych? Jeżeli tak - to w jakich okresach i czy dostawy te mają charakter ciągły?

Umowa zawarta z przedsiębiorstwem energetycznym nie określa cykli rozliczeniowych dla energii wprowadzonej do sieci. Wynika to z automatycznego rozliczania tej energii zgodnie z cyklami odczytowymi

7. Czy faktura wystawiona przez przedsiębiorstwo energetyczne wraz z rozliczeniem depozytu prosumenckiego dotyczy nadwyżki ilości energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 11 ustawy o OZE?

Rozliczanie energii wprowadzonej do sieci wraz z uwzględnieniem depozytu wynika z ustawy o OZE. Nie dotyczy zwrotu depozytu.

Pytania

1. Czy w przedstawionym Przypadku 1, w którym wartość energii elektrycznej pobranej z sieci jest równa lub wyższa od wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci, Spółka powinna wystawić fakturę dokumentującą dostawę energii elektrycznej na rzecz sprzedawcy energii na kwotę odpowiadającą wartości energii wprowadzonej do sieci (tj. sumie godzinowych sald ujemnych), a rozliczenie tej należności może nastąpić w drodze kompensaty z zobowiązaniem Spółki z tytułu zakupu energii?

2. Czy w Przypadku 2, w którym wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przewyższa wartość energii pobranej z sieci, prawidłowe jest przyjęcie, że podstawą opodatkowania podatkiem VAT z tytułu dostawy energii elektrycznej jest wyłącznie ta część wartości energii wprowadzonej do sieci, która została faktycznie rozliczona w danym okresie rozliczeniowym (tj. odpowiada wartości energii pobranej), natomiast pozostała część ujęta na depozycie prosumenckim nie podlega opodatkowaniu do momentu jej definitywnego rozliczenia?

3. Czy w przypadku środków zgromadzonych na depozycie prosumenckim, które nie zostały wykorzystane w okresie 12 miesięcy, prawidłowe jest:

a) rozpoznanie obowiązku podatkowego w podatku VAT w momencie otrzymania zwrotu części środków (do 20%) jako definitywnego wynagrodzenia oraz

b) uznanie, że część środków podlegająca umorzeniu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT z uwagi na brak odpłatności?

Państwa stanowisko

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju. Energia elektryczna stanowi towar w rozumieniu ustawy o VAT.

Jednocześnie, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi mieć charakter odpłatny, tj. musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem a wynagrodzeniem, które ma charakter definitywny i jest należne podatnikowi.

W orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreśla się, że opodatkowaniu VAT podlegają wyłącznie takie świadczenia, w przypadku których istnieje stosunek prawny pomiędzy stronami, a wynagrodzenie stanowi rzeczywisty ekwiwalent świadczenia oraz ma charakter ostateczny (definitywny).

W systemie net-billing środki ewidencjonowane na tzw. depozycie prosumenckim nie stanowią wynagrodzenia należnego Spółce w momencie wprowadzenia energii do sieci.

Depozyt prosumencki:

- ma charakter techniczny i rozliczeniowy,

- nie podlega swobodnej dyspozycji Spółki,

- może być wykorzystany wyłącznie na pokrycie przyszłych zobowiązań z tytułu zakupu energii,

- jest ograniczony czasowo (12 miesięcy),

- w znacznej części może ulec umorzeniu,

- jedynie częściowo (do 20%) podlega ewentualnemu zwrotowi.

W momencie przypisania wartości energii do depozytu prosumenckiego Spółka nie uzyskuje definitywnego przysporzenia majątkowego.

W szczególności:

- Spółka nie ma gwarancji wykorzystania środków zgromadzonych na depozycie,

- środki te mogą zostać utracone (umorzone),

- wysokość faktycznie uzyskanego wynagrodzenia zależy od przyszłego poziomu zużycia energii,

- jedynie część środków może zostać faktycznie wypłacona.

Co istotne, z doświadczenia Spółki wynika, że w jednym z punktów poboru produkcja energii systematycznie przewyższa jej zużycie, co skutkuje trwałym powstawaniem nadwyżek, które nie są wykorzystywane i podlegają częściowemu umorzeniu.

W momencie wprowadzenia energii do sieci nie jest możliwe ustalenie ostatecznej wysokości wynagrodzenia należnego Spółce.

Wynika to z faktu, że:

- wartość depozytu ma charakter warunkowy,

- może ulec zmniejszeniu lub wygaśnięciu,

- nie stanowi kwoty należnej w rozumieniu przepisów o VAT,

- ostateczne rozliczenie następuje dopiero w przyszłych okresach.

Tym samym wartość energii wprowadzonej do sieci ustalana na potrzeby rozliczeń w systemie net- billing nie stanowi podstawy opodatkowania podatkiem VAT, gdyż ma charakter techniczny i tymczasowy oraz nie odpowiada definitywnemu wynagrodzeniu należnemu Spółce.

Ad. 1

W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym Przypadku 1, Spółka postąpi prawidłowo, jeśli wystawi fakturę sprzedaży dla przedsiębiorstwa energetycznego dokumentującą dostawę energii elektrycznej w wartości odpowiadającej wartości energii wprowadzonej do sieci, ustalonej jako suma godzinowych sald ujemnych zgodnie z rozliczeniem przedstawionym przez Energę.

W opisanej sytuacji dochodzi bowiem do pełnego rozliczenia wartości energii wprowadzonej do sieci w danym okresie rozliczeniowym poprzez kompensatę z zobowiązaniem Spółki z tytułu zakupu energii elektrycznej. Występuje definitywne wynagrodzenie, a także możliwe jest określenie podstawy opodatkowania podatkiem VAT.

W konsekwencji zasadne jest wystawienie przez Spółkę faktury na wartość odpowiadającą kwocie faktycznie rozliczonej (kompensowanej).

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy, w Przypadku 2, w którym wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przewyższa wartość energii pobranej, podstawą opodatkowania podatkiem VAT jest wyłącznie ta część wartości energii wprowadzonej do sieci, która została faktycznie rozliczona w danym okresie rozliczeniowym, tj. odpowiada wartości energii pobranej.

Natomiast w odniesieniu do pozostałej części wartości energii ujętej na depozycie prosumenckim nie powstaje obowiązek podatkowy w VAT do momentu jej definitywnego rozliczenia.

Wynika to z faktu, że środki zgromadzone na depozycie prosumenckim:

- nie stanowią wynagrodzenia o charakterze definitywnym,

- mają charakter warunkowy,

- mogą zostać wykorzystane wyłącznie w przyszłości,

- mogą ulec częściowemu umorzeniu,

- nie podlegają swobodnej dyspozycji Spółki.

W konsekwencji w momencie wprowadzenia energii do sieci w części odpowiadającej nadwyżce nie jest możliwe ustalenie ostatecznej podstawy opodatkowania ani stwierdzenie powstania definitywnego wynagrodzenia.

Ad. 3

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku środków zgromadzonych na depozycie prosumenckim, które nie zostały wykorzystane w okresie 12 miesięcy:

a) w zakresie, w jakim dochodzi do zwrotu części środków (do 20%), obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje w momencie ich otrzymania, jako moment uzyskania definitywnego wynagrodzenia. W związku z powyższym zdaniem Spółki właściwym udokumentowaniem jest wystawienie faktury korygującej odnoszącej się do pierwotnych rozliczeń energii, ujmowanej na bieżąco, tj. w dacie oraz w kwocie odpowiadającej otrzymanemu zwrotowi,

b) natomiast w odniesieniu do części środków ulegających umorzeniu nie powstaje obowiązek podatkowy w VAT, z uwagi na brak odpłatności oraz brak jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego po stronie Spółki.

W konsekwencji opodatkowaniu VAT podlega wyłącznie ta część świadczenia, która skutkuje faktycznym i definitywnym uzyskaniem wynagrodzenia przez Spółkę.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług, w kwestii objętej:

- pytaniem nr 1 - jest nieprawidłowe,

- pytaniem nr 2 - jest nieprawidłowe,

- pytaniem nr 3 - jest w części prawidłowe, w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775, ze zm.; dalej jako: „ustawa” lub „ustawa o VAT”):

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (...).

Zarówno dostawa towarów jak i świadczenie usług mieszczą się w definicji sprzedaży, określonej w art. 2 pkt 22 ustawy, zgodnie z którym:

Sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Jak wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku, którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Co do zasady, opodatkowaniu podlegają czynności odpłatne, przy czym z przepisów nie wynika, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową - zapłata w innym towarze lub usłudze albo mieszaną - zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

Jednocześnie wskazać należy, że nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Przepis art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a ustawy stanowi:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego.

Na mocy art. 19a ust. 7 ustawy:

W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.

Według art. 2 pkt 31 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze - rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku od towarów i usług, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie ww. dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy), a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.

Przepis art. 106b ust. 1 ustawy stanowi, że:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1. sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2. wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4. otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy:

Fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności - w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4.

Na mocy art. 106i ust. 7 pkt 1 ustawy:

Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi.

Stosownie do treści art. 106i ust. 8 ustawy:

Przepis ust. 7 pkt 1 nie dotyczy wystawiania faktur w zakresie dostawy i świadczenia usług, o których mowa w art. 19a ust. 3, 4 i ust. 5 pkt 4, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.

Jak stanowi art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Z przytoczonego powyżej przepisu art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Kluczowa dla konstrukcji podstawy opodatkowania jest analiza pojęcia wynagrodzenia rozumianego jako wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1. podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2. koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Natomiast jak stanowi art. 29a ust. 7 ustawy:

Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1. stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;

2. udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;

3. otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Zgodnie z art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 68, ze zm.; dalej jako: „ustawa o OZE”:

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

19. mikroinstalacja - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;

27a) prosument energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1799).

Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:

Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie - Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:

1. w mikroinstalacji;

2. w małej instalacji;

3. wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy - Prawo energetyczne;

4. wyłącznie z biopłynów.

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.

W myśl art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:

Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o OZE.

Stosownie do art. 4 ust. 2b ustawy o OZE:

Rozliczenia pomiędzy sprzedawcą, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, a prosumentem energii odnawialnej, prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej są prowadzone na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie. Sumarycznie zbilansowana ilość energii elektrycznej, wprowadzona do i pobrana z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, jest wyznaczana dla danej godziny metodą wektorową według następującego wzoru:

Eb(t) = Ep(t) - Ew(t)

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Eb(t) - ilość energii sumarycznie zbilansowanej w godzinie (t), wyrażoną w kWh, podlegającą rozliczeniu w danym okresie rozliczeniowym; wartość dodatnia oznacza ilość energii elektrycznej pobranej w danej godzinie (t) z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a wartość ujemna oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej w danej godzinie (t) do tej sieci,

Ep(t) - sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej pobranej w godzinie (t) z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wyrażoną w kWh,

Ew(t) - sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej wprowadzonej w godzinie (t) do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wyrażoną w kWh, przy czym dla prosumenta wirtualnego energii odnawialnej jako ilość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przyjmuje się ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii wyznaczoną zgodnie z ust. 2 pkt 3 lit. b.

Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:

Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.

Natomiast art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:

W przypadku gdy:

1. prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;

2. prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć dwudziestu procent wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.

Zgodnie z art. 4 ust. 11a pkt 1 ustawy o OZE:

Wysokość zwracanej nadpłaty, o której mowa w ust. 11 pkt 2, nie może przekroczyć 20 % wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty − w przypadku, gdy wartość energii elektrycznej wytworzonej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej jest wyznaczana zgodnie z art. 4b ust. 1.

W myśl art. 4b ust. 1 ustawy o OZE:

W przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:

1. sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;

2. rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 5, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

W myśl art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:

W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 , jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:

1. ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;

2. rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym, jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.

Zgodnie z art. 4b ust. 4 ustawy o OZE:

Rynkowa cena energii elektrycznej ustalana jest dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania, w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz. Urz. UE L 158 z 14.6.2019, str. 54), zwanego dalej „rozporządzeniem 2019/943”, jako ważona wolumenem obrotu średnia z cen energii elektrycznej określonych dla polskiego obszaru rynkowego dla wszystkich sesji notowań danej doby w systemie kursu jednolitego na rynkach dnia następnego, prowadzonych:

1. przez giełdę towarową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1119) oraz

2. w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego prowadzonego przez wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej.

Przepisy art. 4c ust. 1-6 ustawy o OZE definiują tzw. „depozyt prosumencki”:

1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 , prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej "kontem prosumenta", na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a , oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej "depozytem prosumenckim".

2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.

3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.

4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.

5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.

6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.

Z kolei art. 40 ust. 1-1aa ustawy o OZE wskazuje, że:

1. Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej „sprzedawcą zobowiązanym”, na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy - Prawo energetyczne.

1a. Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.

1aa. Sprzedawcą wybranym, o którym mowa w ust. 1a, może być także sprzedawca zobowiązany.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady spełnia definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Jak już więc wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii (instalacji fotowoltaicznej) za wynagrodzeniem, co do zasady wypełnia definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów.

Z opisu sprawy wynika, że rozliczenia pomiędzy Państwem a Przedsiębiorstwem Energetycznym przebiegają w następujący sposób:

Przypadek 1 - w sytuacji, gdy w danym okresie rozliczeniowym wartość energii pobranej z sieci jest równa lub wyższa od wartości energii wprowadzonej do sieci, dochodzi do pełnego rozliczenia wartości energii wprowadzonej do sieci poprzez pomniejszenie zobowiązania Spółki wobec Energii o wartość depozytu prosumenckiego (tj. wartość sumy godzinowych sald ujemnych).

Przypadek 2 - w sytuacji, gdy wartość energii wprowadzonej do sieci przewyższa wartość energii pobranej, dochodzi jedynie do częściowego rozliczenia depozytu prosumenckiego. Pozostała część środków pozostaje na koncie prosumenckim jako tzw. depozyt energii po rozliczeniu i może podlegać wykorzystaniu w kolejnych okresach rozliczeniowych na pokrycie zobowiązań Spółki z tytułu zakupu energii.

Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 1, dotyczą kwestii czy w przedstawionym Przypadku 1, w którym wartość energii elektrycznej pobranej z sieci jest równa lub wyższa od wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci, Spółka powinna wystawić fakturę dokumentującą dostawę energii elektrycznej na rzecz sprzedawcy energii na kwotę odpowiadającą wartości energii wprowadzonej do sieci (tj. sumie godzinowych sald ujemnych), a rozliczenie tej należności może nastąpić w drodze kompensaty z zobowiązaniem Spółki z tytułu zakupu energii.

Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 2, dotyczą kwestii czy w Przypadku 2, w którym wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przewyższa wartość energii pobranej z sieci, prawidłowe jest przyjęcie, że podstawą opodatkowania podatkiem VAT z tytułu dostawy energii elektrycznej jest wyłącznie ta część wartości energii wprowadzonej do sieci, która została faktycznie rozliczona w danym okresie rozliczeniowym (tj. odpowiada wartości energii pobranej), natomiast pozostała część ujęta na depozycie prosumenckim nie podlega opodatkowaniu do momentu jej definitywnego rozliczenia.

Z przepisów ustawy o OZE wynika, że w przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t), przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie (t) przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej, przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.

Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według ww. zasad. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Wnioskodawcy za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji (instalacji fotowoltaicznej). Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.

W związku z tym, w przypadku wytworzenia przez Spółkę energii elektrycznej w instalacji fotowoltaicznej i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, Wnioskodawca będzie dokonywać dostawy tej energii, za którą będzie przysługiwało Państwu wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektryczneji wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a ustawy o OZE, oraz wynikającą z nich wartość środków należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.

W konsekwencji Państwo jako prosument - zarejestrowany, czynny podatnik VAT - poprzez wprowadzanie energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej wskazanej we wniosku do sieci elektroenergetycznej, będą dokonywać na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, z którym mają Państwo zawartą umowę, dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

W związku z powyższym, wprowadzanie do sieci przez Państwa prądu, który jest wyprodukowany w instalacji fotowoltaicznej stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Natomiast fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania Państwa jako prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec Państwa jako prosumenta (co wynika z art. 4c ust. 3 ustawy o OZE) pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Państwa dostawy energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej.

Zatem czynność dostawy energii elektrycznej wyprodukowanej przez Państwa w instalacji fotowoltaicznej podlega opodatkowaniu VAT jako dostawa towarów.

W przypadku dostaw energii elektrycznej na rzecz innego podatnika podatku VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, zaś faktura powinna być wystawiona najpóźniej z chwilą upływu terminu płatności. W sytuacji, gdy podatnik nie wystawił w tym terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem - obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu na jej wystawianie, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.

W analizowanym przypadku przez „termin płatności” rozumie się termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo rozliczani przez Przedsiębiorstwo energetyczne jako prosument w okresach jednomiesięcznych. Mogą Państwo wystawiać dokument dotyczący rozliczenia depozytu prosumenckiego (net-billing).

Wskazany model net-billingu przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na Państwa indywidualnym koncie i będzie pomniejszać kwotę podlegającą (ewentualnie) zapłacie z tytułu zużycia prądu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym. Model rozliczeń między Państwem a Przedsiębiorstwem energetycznym wskazuje na stosowanie kompensaty należności wzajemnych, gdyż kwota należna do zapłaty przez Państwa z tytułu pobranej energii jest pomniejszana o kwotę należną Państwu od sprzedawcy energii, w związku z energią wprowadzoną do sieci.

Wobec powyższego - zgodnie z powołanymi przepisami - są Państwo zobowiązani, stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, do udokumentowania fakturą sprzedaży energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w terminie wskazanym w art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy, tj. nie później niż z upływem terminu płatności.

Obowiązek podatkowy w przedstawionych okolicznościach powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy. Dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa obowiązek podatkowy wiąże się z chwilą wystawienia przez Państwa faktury lub z chwilą upływu terminu na jej wystawienie (gdy Państwo nie wystawią faktury lub wystawią ją z opóźnieniem), a w przypadku, gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności. Należy podkreślić, że jest to termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta, którym są Państwo.

Z przepisu art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Kluczowa dla konstrukcji podstawy opodatkowania jest analiza pojęcia wynagrodzenia rozumianego jako wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Przepisy art. 4c ust. 1-5 ustawy o OZE definiują pojęcie „depozytu prosumenckiego” oraz sposób jego rozliczania. Wynika z nich, że depozyt prosumencki pokazujący wartość środków należną prosumentowi za energię wprowadzoną do sieci (ilość energii i wartość tej energii) przeznaczony jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta. Jak wynika z treści art. 4c ust. 4 ustawy o OZE, wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Depozyt zapisany na koncie prosumenckim służy więc do regulowania zobowiązań, natomiast nie wpływa na kwestię ustalania podstawy opodatkowania.

Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta, pozostaje bez wpływu na określenie wysokości podstawy opodatkowania. Wskazana wartość (iloczyn energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) jest wartością należną za wytworzenie i wprowadzenie przez prosumenta energii do sieci.

Jak z powyższego wynika, jeżeli w danym okresie rozliczeniowym Państwo jako prosument wprowadzą do sieci mniej energii elektrycznej niż z tej sieci pobierają, nie oznacza to, że po Państwa stronie, w danym okresie rozliczeniowym, nie wystąpi podstawa opodatkowania, a w związku z tym nie powstanie obowiązek podatkowy. Jeżeli z saldowania ilościowego, dokonywanego w każdej godzinie doby, będzie wynikało, że prosument wprowadził więcej energii niż pobrał z sieci, w odniesieniu do tak wprowadzonej energii elektrycznej wystąpi u Państwa podstawa opodatkowania, a w związku z tym powstanie również obowiązek podatkowy (pomimo, że w skali całego okresu rozliczeniowego pobrali Państwo więcej energii niż wprowadzili do sieci).

Zatem podstawę opodatkowania u Państwa jako prosumenta z tytułu rozliczenia wytworzonej energii elektrycznej w instalacji fotowoltaicznej stanowi wartość ustalona jako iloczyn ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez Państwa sieci po zbilansowaniu godzinowym (czyli z uwzględnieniem bilansowania międzyfazowego) i rynkowej ceny energii elektrycznej.

W konsekwencji podstawę opodatkowania u Państwa - prosumenta energii odnawialnej - przy wprowadzaniu do sieci energetycznej prądu, który jest produkowany/zostanie wyprodukowany za pomocą instalacji, stanowi wartość ustalona jako iloczyn ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez Państwa po zbilansowaniu międzyfazowym i rynkowej ceny energii elektrycznej. Wskazana wartość (iloczyn energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) - jak stwierdzono powyżej - jest wartością należną Państwu z tytułu rozliczenia wprowadzonej do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji, obejmującą całość należnego Państwu świadczenia od przedsiębiorstwa energetycznego. W efekcie w celu określenia podstawy opodatkowania tak określona wartość energii elektrycznej wprowadzonej przez Państwa do sieci należy pomniejszyć o kwotę występującego dla tej dostawy podatku należnego. Oznacza to, że tak określona wartość energii elektrycznej (iloczyn energii wprowadzonej do sieci po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) stanowi kwotę brutto z tytułu dostawy wprowadzonej przez Państwa (tj. prosumenta) do sieci energii elektrycznej, wytworzonej w instalacji, czyli jest to kwota zawierająca w sobie podatek VAT.

Z przepisu art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT wynika, że z podstawy opodatkowania wyłączona jest kwota podatku. Zatem w okolicznościach sprawy, gdy podatek z tytułu dostawy energii elektrycznej wprowadzonej przez Spółkę (prosumenta) do sieci należy liczyć od sumy wskazanej jako wartość tej energii (iloczynu energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej), tj. metodą „w stu”, to podstawą opodatkowania jest wartość energii elektrycznej pomniejszona o podatek należny od tej energii.

Tym samym Państwa stanowisko:

- w kwestii objętej pytaniem nr 1, zgodnie z którym w konsekwencji zasadne jest wystawienie przez Spółkę faktury na wartość odpowiadającą kwocie faktycznie rozliczonej (kompensowanej) - jest nieprawidłowe;

- w kwestii objętej pytaniem nr 2, zgodnie z którym, w Przypadku 2, w którym wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przewyższa wartość energii pobranej, podstawą opodatkowania podatkiem VAT jest wyłącznie ta część wartości energii wprowadzonej do sieci, która została faktycznie rozliczona w danym okresie rozliczeniowym, tj. odpowiada wartości energii pobranej, natomiast w odniesieniu do pozostałej części wartości energii ujętej na depozycie prosumenckim nie powstaje obowiązek podatkowy w VAT do momentu jej definitywnego rozliczenia - jest nieprawidłowe.

Ponadto Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 3, dotyczą kwestii czy w przypadku środków zgromadzonych na depozycie prosumenckim, które nie zostały wykorzystane w okresie 12 miesięcy, prawidłowe jest:

- rozpoznanie obowiązku podatkowego w podatku VAT w momencie otrzymania zwrotu części środków (do 20%) jako definitywnego wynagrodzenia oraz

- uznanie, że część środków podlegająca umorzeniu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT z uwagi na brak odpłatności.

Zgodnie z przedstawionym stanem prawnym, sam fakt powstania depozytu prosumenckiego lub automatycznego umorzenia niewykorzystanych środków z depozytu prosumenckiego nie rodzi powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Wynika to z faktu, że podatek od towarów i usług jest rozliczany w powiązaniu z faktycznym wprowadzeniem energii do sieci, a nie z saldem finansowym powstałym na wirtualnym koncie prosumenta.

Obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w systemie net-billing powstaje w momencie wprowadzenia energii do sieci, a ściślej - z chwilą wystawienia faktury dokumentującej tę dostawę lub z upływem terminu jej płatności. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nakazują rozliczyć transakcję dostawy energii z chwilą wystawienia faktury (nie później niż z upływem terminu płatności określonego na fakturze).

Natomiast środki zgromadzone w depozycie prosumenckim, które nie zostaną wykorzystane przez 12 miesięcy na pokrycie kosztów zakupu energii, zgodnie z ustawą o OZE podlegają umorzeniu. Zatem z punktu widzenia ustawy o VAT nie jest to nowa dostawa towaru ani nowa sprzedaż energii, dlatego nie tworzy ona odrębnego obowiązku podatkowego na płaszczyźnie podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT dla dostaw energii elektrycznej realizowanych przez Państwa na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego należy ustalać każdorazowo odrębnie za każdy okres rozliczeniowy przewidziany, tj w opisanym systemie nett-bilingu okres miesięczny.

Należy przyjąć, że w ww. przypadku podstawą opodatkowania będzie iloczyn sumy/suma iloczynów ilości energii elektrycznej, którą Państwo wprowadzili do sieci dystrybucyjnej w danym okresie rozliczeniowym oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej za dany okres rozliczeniowy, od której należy obliczyć kwotę należnego podatku.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, w kwestii objętej pytaniem nr 3, tj. w przypadku środków zgromadzonych na depozycie prosumenckim, które nie zostały wykorzystane w okresie 12 miesięcy:

- w zakresie, w jakim dochodzi do zwrotu części środków (do 20%), obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje w momencie ich otrzymania, jako moment uzyskania definitywnego wynagrodzenia - jest nieprawidłowe;

- natomiast w odniesieniu do części środków ulegających umorzeniu nie powstaje obowiązek podatkowy w VAT, z uwagi na brak odpłatności oraz brak jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego po stronie Spółki - jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego, ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.